Marka kimliği nasıl oluşturulur? Adım adım yol
Marka kimliği ve tasarım
6 dakika okuma
Yayın: · Güncelleme:
Bir logo siparişinin ilk sorusu genellikle renktir: mavi mi olsun, yeşil mi? Oysa marka kimliği logodan çok daha geniş bir iş ve renk, sıranın başında değil ortasında gelir. Marka kimliği şu sırayla kurulur: önce markanın ne söylediği netleşir, sonra nasıl konuşacağı yazılır, ardından görünümü (logo, renk, yazı tipi, görsel tarz) tasarlanır, en sonda hepsi bir marka rehberinde toplanır.
Markanın ne söyleyeceğine dair kararlar, yani kime, neden ve hangi farkla, bu yazının konusu değil. Onlar marka stratejisi yazısında. Burada o kararların elinizde olduğunu varsayıp onları görünür ve duyulur hâle getirmeye bakıyoruz.
Örneğimiz kurgusal: ekşi mayalı ekmek yapan küçük bir mahalle fırını.
Logo ile kimlik neden karıştırılır?
Logo en görünür parça olduğu için akla ilk o gelir. Ama bir marka kimliği iki yüzden oluşur. Bir yüzü görünen taraf: logo, renkler, yazı tipleri, fotoğraf ya da çizim tarzı. Öbür yüzü konuşan taraf: marka adının yazılışı, cümle kurma biçimi, kullanılan ve kullanılmayan sözcükler.
İkisi birbirini tutmazsa insanlar markayı tanımakta zorlanır. Fırının ambalajı sade ve zanaatkâr bir havada, Instagram’daki dili ise “eşsiz lezzet deneyimi” diyorsa, ikisi aynı markaya ait görünmez.
Önce dil, sonra görünüm
Görünümden önce dili yazmak şaşırtıcı gelebilir. Ama dil, görünümü yönlendirir. Sakin ve bilgili bir marka ince çizgili bir logo ister; bağıran ve şakacı bir marka kalın harflere yönelir. Dili önce kurarsanız tasarımcıya “güzel olsun” yerine yön verirsiniz.
Dil için üç şey yazmak yeter:
- Markayı anlatan üç sıfat. Fırın için: sakin, bilgili, mahalleli.
- “Böyle konuşuruz” için iki cümle. “Hamur bu gece dinlendi, sabah fırına girdi.”
- “Böyle konuşmayız” için iki cümle. “Eşsiz lezzet deneyimi sunuyoruz.”
Küçük bir liste ama sonradan metin yazan herkesin ilk baktığı yer olur. Kontrol için bir metni sesli okuyun: markanın ağzından çıkabilir mi?
Görünümde hangi kararlar verilir?
Şimdi tasarım zamanı. Verilecek kararlar şunlar:
- Logo ve kullanım biçimleri. Açık zemin, koyu zemin, küçük boyut, tek renk baskı. Logo bir ambalajın köşesinde ya da bir profil fotoğrafında da okunmalı.
- Renkler. Az sayıda renk, hangi rengin hangi zeminde okunacağına dair net kurallar.
- Yazı tipleri. Başlık ve metin için bir ya da iki aile yeter. Türkçe harfleri (ğ, ş, ı, İ) deneyin; bazı yazı tipleri bu harfleri farklı bir aileden alıp araya uyumsuz bir karakter sokar.
- Görsel tarz. Fotoğraf mı çizim mi, boşluk ne kadar, köşeler yuvarlak mı keskin mi.
Kurallar az seçenekle kolay tutulur. Fırın üç renk ve tek yazı ailesiyle ambalajı, tabelayı ve sosyal medyayı rahatça birbirine bağlar; on renk seçseydi on kuralı da hatırlaması gerekirdi.
Bütün kararları nereye yazarsınız?
Marka rehberi, yukarıdaki kararların kısa bir belgesidir. Mutfakta duvara asılan bir tarif kartına benzer: herkes aynı ölçüyle çalışsın diye var, süslemek için değil. İçinde genelde markanın tek paragraflık tanımı, anlatım dili, logo kullanım kuralları, renkler, yazı tipleri, birkaç örnek kullanım ve “yapılmaması gerekenler” listesi bulunur.
Uzun olması şart değil, kullanılması şart. Yeni biri ekibe katıldığında ya da bir tasarımcıyla çalışırken ilk açılan belge o olmalı.
Renkleri seçerken neye bakılır?
Renk beğenisi kişiseldir, okunurluk değildir. Seçtiğiniz renkleri gri tonlamaya çevirip bakın: yazı ile zemin arasındaki fark hâlâ okunuyor mu? Sonra telefon ekranında, küçük bir ambalaj etiketinde ve koyu zeminde deneyin. Fırının krem rengi etiketi üzerindeki koyu yazı rahat okunur; aynı yazıyı açık sarı zemine koymak güzel durabilir ama gün ışığında zorlar. Renk seçimini sonradan savunmak yerine baştan sınayın.
Hangi sırayla ilerlemek mantıklı?
Hepsini bir günde bitirmeniz gerekmiyor. Biz şu sırayı seçerdik: önce dil, sonra görünümün yönleri, en son rehber. Birden fazla görünüm yönü görmek istiyorsanız yönleri aynı ölçütlere göre değerlendirin: dilimize uyuyor mu, küçük boyutta okunuyor mu, fırının ambalajına ve sosyal medya profiline birlikte yakışıyor mu. “Hoşuma gitti” tek başına ölçüt olmasın.
Süre vermiyoruz, çünkü markadan markaya fazla değişir. Her adım için bir “bitti” ölçütü koymak daha işe yarar: dil için üç sıfat ve altı örnek cümle, görünüm için bir sayfalık kural, rehber için okunur bir belge.
Kimlik kurulduktan sonra ne olur?
Yeni bir kanal açtığınızda, yeni bir ürün çıkardığınızda ya da dil ekibin elinde kaymaya başladığında rehbere dönün. Değişiklik gerekiyorsa rehberi güncelleyin. Rehber bir şeyi söylerken uygulama başka bir şey yapıyorsa kimlik yalnızca kâğıtta kalır.
Sık görülen hatalar da şunlar: logoyla başlayıp markayı sonradan düşünmek, rakibin yaptığını kopyalayıp ayrışmayı kaybetmek, çok renk ve çok yazı tipi seçmek, rehberi hazırlayıp hiçbir işte kullanmamak, her kanalda başka bir dil tutturmak.
Rehberin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarsınız?
Basit bir deneme var. Rehberi hiç bilmeyen birine verin ve ondan fırının yeni bir ürünü için kısa bir etiket metni yazmasını isteyin. Metin markanın sesine yakın çıkıyorsa rehber çalışıyor. Çıkmıyorsa sorun yazan kişide değil, rehberde. Örnekler eksik olabilir, ilkeler fazla soyut kalmış olabilir. Rehberi bir kişiyle değil, birkaç kişiyle deneyin; kimin hangi bölümde takıldığını böyle görürsünüz.
Sık sorulan sorular
Marka kimliği nedir?
Bir markanın kendini nasıl gösterdiğinin ve nasıl konuştuğunun düzenli hâlidir. Logo, renk, yazı tipi ve görsel tarz gibi görünen parçaları; marka adı, cümle kurma biçimi ve sözcük tercihleri gibi konuşan parçaları kapsar. Bunlar bir rehberde toplandığında markanın her kanalda tutarlı görünmesi kolaylaşır.
Marka kimliği ile logo aynı şey mi?
Hayır. Logo, marka kimliğinin yalnızca bir parçasıdır. Kimliğin içinde renkler, yazı tipleri, görsel tarz ve anlatım dili de yer alır. Logosu güzel ama dili ve renkleri her kanalda değişen bir marka, kimliği oturmuş sayılmaz; insanlar onu tanımakta zorlanır. Bu yüzden logoya karar vermeden önce dili ve renkleri de konuşmak gerekir.
Marka kimliğini kendim oluşturabilir miyim?
Bir kısmını evet. Markanın ne söylediğini ve nasıl konuşacağını en yakından siz bilirsiniz, bu kısımlar kendi başınıza yazılabilir. Görünümü kurarken bir tasarımcıyla çalışmak işi hızlandırır; özellikle logonun farklı boyutlarda ve zeminlerde sınanması deneyim ister. Dili önce yazıp tasarımcıya yön olarak vermek, görünüm turlarını da kısaltır.
Marka rehberinde neler olmalı?
Markanın tek paragraflık tanımı, anlatım dili ve örnek cümleler, logo kullanım kuralları, renkler, yazı tipleri, birkaç örnek kullanım ve yapılmaması gerekenler listesi. Uzunluktan çok kullanışlılık önemli: belge, ekibe yeni katılan birinin ilk açtığı şey olmalı ve bir sonraki işte gerçekten kullanılmalı.
Teslimde neye bakılacağı için kurumsal kimlik teslim listesi yazısına geçebilirsiniz.
İlgili hizmet
02
Marka kimliği ve tasarım
Markanızın nasıl göründüğünü ve nasıl konuştuğunu tek bir düzende toplarız.
Markanızın görünümünü ve dilini birlikte kuralım mı?
Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız durumunuzu anlatın. Birlikte bakalım.
WhatsApp ile hızlı mesaj
Hazır bir mesaj seçin; WhatsApp’ta açılır.
Mesaj göndermek size kalmış; bu panel sizden ad ya da telefon istemez.