Pazarlama danışmanı ile ajans arasındaki fark: kim neyi üstlenir?
Danışmanlık ve çalıştaylar
8 dakika okuma
Yayın: · Güncelleme:
Kabaca söylersek danışmanın işi neyin yapılacağını belirlemek, ajansın işi yapılacak şeyi üretmektir. Pazarlama danışmanı, bir işletmenin neyi, kimin için ve hangi sırayla yapacağına karar vermesine yardım eden ve bu kararları yazıya döken kişidir. Ajans ise kararları site, reklam, içerik ya da tasarım olarak ortaya koyan ekiptir. Sınır pratikte bulanıktır: bazı danışmanlar uygulamaya da girer, bazı ajanslar strateji de yazar. Bu yüzden unvandan çok, teklifte kimin neyi üstleneceğinin yazılı olup olmadığına bakmak gerekir.
Biz de bir marka ve strateji stüdyosuyuz, yani karşılaştırdığımız iki taraftan birine yakınız. Bu nedenle her bölümde iki modelin de zorlayan yanını yazdık. Ortada bir karşılaştırma tablosu, kurgusal bir pansiyon için görev dağılımı ve sonda altı soruluk teklif listesi var.
Pazarlama danışmanı ile ajans arasındaki fark nedir?
Fark, teslim edilen şeyde. Danışmanın teslim ettiği şey çoğunlukla bir karardır ve onu taşıyan bir belge: kimin için çalışılacağının, neye öncelik verileceğinin, hangi kanalların seçileceğinin yazılı hali. Bazen buna ekiple yapılan bir çalıştay eklenir. Ajansın teslim ettiği şey iştir: yayına girmiş bir site, çalışan bir reklam hesabı, takvime oturmuş içerik.
Bir evi yenilemek isteyen biri örneği iyi gösteriyor. Evi gezip neyin yapılması gerektiğini yazan bir uzman var, bir de duvarı yıkıp boyayan usta. İkisi aynı eve bakıyor ama sorumlulukları ayrı. Rapor yazan kişi tadilatı da kendisi yapacaksa raporu başka türlü okursunuz; kötü niyet aramazsınız, yalnızca raporun bir satışın parçası olup olmadığını bilmek istersiniz. Pazarlamada da böyle.
Google Search Central’ın SEO uzmanına ihtiyacınız var mı sayfası, sitenin içerik ve yapısının gözden geçirilmesi, teknik tavsiye, içerik üretimi, kampanya yönetimi, anahtar kelime araştırması ve eğitim gibi işleri sunanları tek cümlede sayıyor: SEO uzmanları, ajanslar ve danışmanlar. Yani aynı iş listesi iki modelde de teklif edilebiliyor. Bu yüzden ayrım iş adından çok, kimin neyi üstlendiğinde ortaya çıkıyor.
Yan yana karşılaştırma: işin sahibi, çıktı, süreklilik
Aşağıdaki tablo teklifleri okurken gördüğümüz tipik düzeni gösteriyor. Ölçülmüş bir dağılım değil; her sütunda istisna vardır.
| Pazarlama danışmanı | Ajans | İç ekip | |
|---|---|---|---|
| İşin sahibi | Karar ve plan | Üretim ve yürütme | Günlük iş ve sürdürme |
| Ana çıktı | Belge, öneri, yol haritası, çalıştay | Site, kampanya, içerik, tasarım | İşletmenin kendi işi ve ürün bilgisi |
| Süreklilik | Çoğu zaman belirli süreli ya da aralıklı görüşme | Aylık düzen ya da proje | Süresiz |
| Ekip yapısı | Bir kişi ya da küçük bir kadro | Birden çok uzmanlık bir arada | İşletmedeki kişiler; çoğunun başka görevleri de var |
| Karar yetkisi | Önerir, karar işletmededir | Brife göre uygular, öneri de getirebilir | Karar ve onay burada |
| Raporlama | İlerleme notu, öneri belgesi | Düzenli rapor, teslim edilen işler | Doğrudan yönetime |
| Hesap sahipliği | İşletme adına; danışman için çoğu zaman okuma erişimi yeter | Teklifte ayrıca yazılmalı | İşletme |
Tablodan önce teklifte yazılan gelir. Tek başına çalışan bir danışman da hesapları sizin adınıza açabilir, bir ajans da size her ay bir strateji toplantısı verebilir.
Danışman neyi üstlenir, neyi üstlenmez?
Danışmanlıkta genellikle şunlar bulunur:
- Mevcut durumun yazılı tespiti: şimdi ne yapılıyor, neyin işe yaradığı nasıl anlaşılıyor.
- Öncelik sırası. Neye evet, neye şimdilik hayır.
- Kanal ve bütçe dağılımı üzerine görüş.
- Ekip için çalıştay ya da eğitim.
- Ajans seçerken ya da bir ajansın teklifini değerlendirirken ikinci göz.
Üstlenmediği şey çoğu zaman haftalık üretim ve hesap yönetimidir. Sonucun hesabı da bu yüzden belirsizleşebilir: plan iyi olup uygulama aksarsa kimin sorumlu olduğu teklifte yazmıyorsa tartışma çıkar.
Danışmanlığın zorlayan yanı şu: önerilen planı yürütecek kimse yoksa belge rafta kalır. Ve danışman yürütmeyi günlük görmediği için planın sahada tutup tutmadığını geç öğrenir. Marka alanındaki danışmanlığın ne içerdiğini ayrı yazdık: marka danışmanlığı nedir.
Ajans neyi üstlenir, neyi üstlenmez?
Ajans üretir ve yürütür. Yazar, tasarımcı, reklam uzmanı ve ölçüm yapan kişi aynı ekipte bulunabilir; takvimi, onay sırasını ve aylık raporu da ajans kurar. Tek bir kişiyle yürüyen işte her uzmanlığı bulamazsınız, orada ajansın değeri belirgin.
Üstlenmediği ya da brife yaslandığı yerler de var. Neyi kime sattığınız, ürünün ayrıntısı, müşteriyle ilişkiniz sizde kalır; brif zayıfsa iş de zayıf çıkar. İkinci mesele önerinin kaynağı. Ajansın önerisi çoğunlukla kendi sunduğu hizmetlerin içinden çıkar: reklam satan bir ajans önce reklam önerebilir. Bu yanlış demek değil, ama teklifi okurken bilinmesi gereken bir yönelim.
İç ekibi olan işletme için mi, olmayan için mi? Üç durum
Her durumda eksik olan şey farklı.
İç ekip yoksa ve işi yürütecek kimse bulunmuyorsa üreten tarafa ihtiyaç vardır. Denize yakın küçük bir pansiyon uyduralım (kurgusal). Sahibi sezon öncesi rezervasyon sayfası ve reklam istiyor, ama sabahtan akşama resepsiyonda. Danışmanla başlarsa elinde güzel bir plan olur, onu yapacak kimse olmaz. Ajans ya da kadrolu biri burada daha doğrudan işe yarar.
İç ekip varsa ve yön belli değilse tablo tersine döner. Kanallar çok, herkes başka bir işe koşuyor, öncelik belirsiz. Eksik olan üretim değil, sıralama. Danışman yolu çizer, ekip yürür.
Üçüncü durumda iç ekip işi yürütüyor, ama tek bir alanda uzmanlık ya da dışarıdan bir göz gerekiyor: site yenileme, ölçüm kurulumu, bir ajans teklifinin değerlendirmesi. Burada proje bazlı bir ajans işi ya da birkaç oturumluk danışmanlık yeter. Tek bir uzmanlıkla çalışan serbest uzman da bu aralığa oturur; yedek kişi olmaması onun zayıf tarafı, hafifliği güçlü tarafı.
Karma düzen: görev dağılımı nasıl yazılır?
Üçünü birlikte kullanmak yaygın: danışman planı çizer, ajans yürütür, iç ekip günlük işi tutar. Kâğıtta düzgün durur, ama ilk karışıklık “bunu kim onaylıyor” sorusunda çıkar. Çözüm her iş için üç rol yazmak: yapan, onaylayan, bilgi alan.
Aynı pansiyon için bir taslak:
| İş | Yapan | Onaylayan | Bilgi alan |
|---|---|---|---|
| Yıllık pazarlama planı | Danışman | Pansiyon sahibi | Ajans, resepsiyon |
| Rezervasyon sayfası metinleri | Ajans | Pansiyon sahibi | Danışman |
| Reklam hesabının kurulumu ve yönetimi | Ajans | Pansiyon sahibi (bütçe) | Danışman |
| Aylık ölçüm raporu | Ajans | Danışman (rakamlar plana uyuyor mu) | Pansiyon sahibi |
| Misafir yorumlarına yanıt | Resepsiyon | Pansiyon sahibi | Ajans |
| Plan değişikliği, örneğin sezonu erkene çekmek | Danışman önerir | Pansiyon sahibi | Ajans, resepsiyon |
Tablo iki yerde işe yarıyor. “Onaylayan” sütununda aynı işte iki isim varsa iş bekler. “Yapan” sütunu boşsa o iş kimsede değildir. Bunu teklif aşamasında doldurmak, sözleşmeye ek olarak koymak işi kolaylaştırır.
Hesap ve dosya sahipliği kimde olmalı?
Tabloda en az tartışılan, sonradan en çok sorun çıkaran satır bu. Bakılacak yerler:
- Reklam hesabı: kimin adına açık, ajans kendi yönetici hesabı altında mı çalışıyor, yoksa sizin hesabınıza yetkili olarak mı bağlı?
- Analitik mülkü ve arama izleme mülkü.
- Alan adı ve sitenin yönetim paneli.
- Sosyal medya hesapları.
- Tasarımın kaynak dosyaları ile yazı ve görsel arşivi.
Genel ilke, hesabın işletme adına açılıp dış ortağa gereken kadar yetki verilmesi. Google da bu yönde bir uyarı yapıyor: bir SEO uzmanı denetim önerirse başta yalnızca Search Console okuma erişimi verilmesini, yazma erişimine ilk aşamada gerek olmadığını söylüyor. Mülkün kimin adına açılacağını GA4 kurulumu ve Google Search Console kurulumu yazılarında adım adım anlattık. Sosyal medya hesaplarındaki yetki dağılımı için ajans mı kendi ekip mi yazısına bakabilirsiniz.
Teklifi okurken altı soru
Hangi modeli seçerseniz seçin, aynı altı soru işe yarıyor:
- Kapsam yazılı mı? “Aylık yönetim” ifadesi yetmez; hangi kanal, hangi çıktı, kaç düzeltme turu olduğu görünmeli.
- Hesaplar kimin adına açılacak?
- Çıktılar neler ve hangi biçimde teslim edilecek: belge, dosya, panel erişimi?
- Raporu kim hazırlıyor, rakamları kim yorumluyor? Hem işi yürütüp hem karneyi yazan aynı kişiyse bunun bilinmesi gerekir.
- Sözleşme bitince dosyalar, hesaplar ve erişimler kimde kalıyor?
- Çıkar çatışması var mı? Öneriyi yapan kişi önerdiği işi de mi satıyor? Varsa sorun olmayabilir, ama masada açık söylenmeli.
Google aynı sayfada başka şeyleri de sıralıyor: yapılan değişiklikleri size anlatmaya hazır olup olmadıkları, arama sonuçlarında belli bir yeri vaat edip etmedikleri. SEO’ya özel bir teklif okuyorsanız onun için ayrı bir liste var: SEO fiyatları neye göre değişir. Reklam tarafında yeni bir müşterinin size kaça geldiğini görmek için de müşteri edinme maliyeti hesabına bakılır.
Danışmanlık ve çalıştay çalışmalarımızın kapsamı danışmanlık ve çalıştaylar sayfasında.
Sık sorulan sorular
Hangi durumda pazarlama danışmanı gerekir?
Yönü belirsiz ama işi yürütecek ekibi olan işletmelerde danışman işe yarar. Kanallar çoğaldığında, ne yapılacağı konusunda ekip içinde fikir ayrılığı çıktığında ya da bir ajans teklifini değerlendirecek ikinci göz gerektiğinde de danışmanlık düşünülebilir. İşi yürütecek kimse yoksa tek başına danışmanlık yeterli olmaz.
Pazarlama danışmanlığı neleri kapsar?
Kapsam teklife göre değişir. Çoğunlukla mevcut durumun tespiti, öncelik sırası, kanal seçimi ve yazılı bir yol haritasını içerir. Bazı teklifler ekiple çalıştay ya da düzenli görüşme ekler. Uygulama, yani site, reklam ve içerik üretimi kapsama girmeyebilir; girip girmediği teklifte açıkça yazılmalıdır.
Danışman, serbest çalışan uzman ve ajans arasında nasıl seçilir?
Önce eksiği belirleyin: karar mı, üretim mi, tek bir uzmanlık mı? Karar eksikse danışman, çok yönlü üretim eksikse ajans, belirli ve sınırlı bir iş varsa serbest çalışan uzman akla gelir. Üçünde de hesap sahipliği, teslim biçimi ve sözleşme sonrası erişim yazılı olmalıdır.
Pazarlama danışmanlığı fiyatı nasıl belirlenir?
Fiyat çoğunlukla işin süresine, görüşme sıklığına ve teslim edilen belgelere göre kurulur; saatlik, günlük, proje ya da aylık olabilir. Uygulamayı da kapsıyorsa fiyat değişir. Bu yazıda rakam vermiyoruz; teklifleri kapsam satırlarına göre yan yana koyup karşılaştırmak, toplam tutardan daha açıklayıcıdır.
İlgili hizmet
09
Danışmanlık ve çalıştaylar
Takıldığınız belirli bir konuda çevrimiçi danışmanlık, gözden geçirme ve çalıştay desteği veririz.
Teklifinizi bize gönderin, görev tablosunu çıkaralım
Nereden başlanacağına birlikte bakalım.
WhatsApp ile hızlı mesaj
Hazır bir mesaj seçin; WhatsApp’ta açılır.
Mesaj göndermek size kalmış; bu panel sizden ad ya da telefon istemez.